Układ hormonalny

Nasze ludzkie ciało jest niezwykle złożonym i skoordynowanym systemem. Niezbędne dla funkcjonowania tego systemu są hormony - układ hormonalny.

Hormony to cząsteczki wytwarzane przez komórki, które wywierają różne efekty. Komórki oddziałują więc na siebie nawzajem (lub na same siebie) za pośrednictwem hormonów. Hormon wytwarzany przez określoną komórkę może przemieszczać się niemal wszędzie w krwiobiegu. 

Hormony są odbierane przez tak zwane „receptory” znajdujące się na ścianach komórek. Gdy tylko receptor wykryje hormon (hormon się z nim zwiąże), zaczyna działać — ostatecznie hormony wysyłają sygnał do jądra komórkowego, gdzie uruchamiane są różne zmiany genowe (w DNA). Ostatecznie to geny odpowiadają za działanie hormonów.

W naszych ciałach występuje wiele hormonów — każdy o innym działaniu — a ich poziomy stale się zmieniają, więc nasze DNA i geny również nieustannie się zmieniają. Poziom niektórych hormonów wpływa na inne hormony; jeśli równowaga jednego hormonu zostanie zaburzona, wpłynie to na wiele innych hormonów (efekt domina). Dlatego bardzo ważne jest utrzymanie równowagi hormonalnej.

Jeśli hormon jest stale nadmiernie wytwarzany przez długi czas, receptor wykrywający ten hormon z czasem staje się odczulony, co prowadzi do oporności hormonalnej. Najbardziej znanym przykładem jest insulinooporność, w której hormon insulina, niezbędny do regulacji poziomu cukru we krwi, jest ledwo rozpoznawany przez swoje receptory.

Jeśli hormon nadal jest nadmiernie wytwarzany, komórki go produkujące ulegają uszkodzeniu i staje się go mniej — tak dzieje się w cukrzycy typu II (uszkodzona zostaje produkcja insuliny w trzustce), zmęczeniu nadnerczy (uszkodzona zostaje produkcja kortyzolu) itp.

Wraz z wiekiem wytwarzamy mniej niektórych hormonów, a najlepszym przykładem są hormony płciowe.

U mężczyzn poziom testosteronu zaczyna z czasem spadać, co powoduje nieprzyjemne objawy, takie jak utrata libido, impotencja, zmęczenie i depresja. Aby zwiększyć poziom testosteronu, najbardziej znanym ziołem jest ekstrakt z buzdyganka naziemnego (tribulus terrestris).

U kobiet wraz z wiekiem poziom estrogenu spada i pojawia się menopauza, w której miesiączki, występujące wcześniej co miesiąc, ustają, a oprócz estrogenu zaburzeniu ulegają poziomy kilku innych hormonów (serotoniny, insuliny itp.). Zalecamy również suplementy takie jak maca i ekstrakt z dong quai, aby zapobiegać wczesnej menopauzie i łagodzić dolegliwości związane z menopauzą.

U kobiet drugim głównym problemem jest dominacja estrogenu, czyli stan, w którym poziom estrogenu jest podwyższony, co wiąże się z szeregiem innych zmian hormonalnych (np. insulinoopornością, wyższym poziomem testosteronu). Zioła zawierające fitoestrogeny, które mają działanie antyestrogenowe, mogą pomóc w leczeniu dominacji estrogenu. Należą do nich korzeń pochrzynu, krwawnik, ostropest plamisty, rumianek i mniszek lekarski.