Korzeń imbiru

Łodyga zwyczajnej rośliny imbirowej, starta lub sproszkowana, jest przyprawą szeroko stosowaną na całym świecie. W Azji i na Dalekim Wschodzie używa się jej od tysięcy lat, a jej działanie obserwowano w medycynie chińskiej już około 400 r. p.n.e. Stosowano ją m.in. w leczeniu przeziębień, gorączki, bólu gardła, infekcji, zapalenia stawów, bólów mięśni i skurczów, nadciśnienia, migren, demencji i innych schorzeń neurologicznych, bólu zęba, astmy, udaru i cukrzycy, a jej korzystny wpływ na zdrowie układu pokarmowego jest dobrze udokumentowany we współczesnej medycynie. 

Jak widać, zakres zastosowań jest niezwykle szeroki. Wynika to z obecności ponad 400 różnych substancji czynnych w imbirze. Fenole i terpeny stanowią większość składników aktywnych i nie trzeba znać ich dokładnych nazw, aby zrozumieć, gdzie i jak działa imbir.

Oddziałuje on na układ trawienny na wiele różnych sposobów. Pomaga zwalczać wzdęcia dzięki działaniu napotnemu, stymuluje skurcze żołądka i ruchy jelit, co daje również łagodne działanie przeczyszczające, dlatego może pomagać w walce z zaparciami. 

Jest także skuteczny przeciw wymiotom i nudnościom, a badania wykorzystywały w tym celu 1 gram imbiru dziennie. Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów oraz Narodowy Instytut Doskonałości Klinicznej uznały imbir za środek przeciwwymiotny we wczesnym okresie ciąży. 

Imbir może również korzystnie wpływać na zdrowie wątroby; badania wykazują, że 2 gramy imbiru dziennie mogą znacząco poprawić parametry wątrobowe u osób ze stłuszczeniem wątroby niezwiązanym z alkoholem, gdy spożyciu imbiru towarzyszą zmiany stylu życia i diety. Efekt ten wynika z obecności w imbirze związków przeciwutleniających i przeciwzapalnych — wątroba jest uszkadzana przez stan zapalny i stres oksydacyjny, dlatego związki te mają neutralizować te procesy.

Jak wspomniano wyżej, imbir zawiera silne związki przeciwutleniające i przeciwzapalne, dlatego chroni nie tylko wątrobę, ale wszystkie narządy w naszym ciele. Wszystkie komórki naszego ciała są bowiem narażone na szkodliwe działanie stresu oksydacyjnego. Wolne rodniki pochodzące ze źródeł zewnętrznych (lub wewnętrznych) utleniają komórki — zabierają im elektrony. W rezultacie komórka traci funkcję, przestaje działać i ulega uszkodzeniu. Przeciwutleniacze dostarczają elektronów, dzięki czemu komórki, które zetknęły się z wolnymi rodnikami, mogą „wrócić do pracy”. Fenole i terpeny są właśnie takimi związkami przeciwutleniającymi. Komórki zapalne są niezbędne do gojenia ran, ale nadmierny stan zapalny zamiast gojenia ma działanie niszczące komórki. Przeciwdziałają temu związki przeciwzapalne, które hamują działanie lub namnażanie komórek zapalnych. Niestety w chorobach autoimmunologicznych stan zapalny nasila się, przez co komórki zapalne zaczynają niszczyć własne komórki organizmu.

Zatem przeciwutleniacze i związki przeciwzapalne wspierają zdrowie całego organizmu, zmniejszając ryzyko nowotworów, chorób autoimmunologicznych i przewlekłych stanów zapalnych. Przewlekły stan zapalny i uszkodzenia wywołane przez wolne rodniki odpowiadają również za zewnętrzne oznaki starzenia, dlatego imbir ma także działanie odmładzające i przeciwstarzeniowe.

Wysoki poziom cholesterolu, miażdżyca i nadciśnienie tętnicze są również wywoływane przez procesy zapalne, dlatego przeciwzapalny imbir może mieć także korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.

Ponieważ proces zapalny i odczuwanie bólu są ze sobą powiązane, a ten sam enzym pobudza komórki zapalne i wywołuje ból, imbir o działaniu przeciwzapalnym ma również właściwości przeciwbólowe, co wykazano w badaniach — stosowana dawka wynosiła 2 gramy/dzień. 

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), często przepisywane w celu łagodzenia bólu, mogą powodować skurcze żołądka i szereg innych nieprzyjemnych skutków ubocznych. Imbir natomiast wspiera układ trawienny i uważa się go za bezpieczny w użyciu, bez istotnych niepożądanych działań ubocznych.

We wczesnej ciąży zaleca się 1 gram ekstraktu z imbiru dziennie w celu zapobiegania nudnościom; jest to dawka przebadana u kobiet w ciąży, nie należy jej przekraczać. 

W innych przypadkach w większości badań stosowano 1–2 gramy ekstraktu z imbiru dziennie.

Jak wspomniano wyżej, stosowanie ekstraktu z imbiru uważa się za bezpieczne, jednak przy wysokich dawkach w badaniach na zwierzętach odnotowano w niektórych przypadkach skutki uboczne. Zastosowana dawka wynosiła 320 mg/kg masy ciała, co odpowiada 25 gramom u człowieka ważącego 80 kg.

Ze względu na możliwe działanie przeciwzakrzepowe nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi.