Pau d'arco, znane również jako lapacho, a także jako różowe drzewo trąbkowe (łac.: Tabebuia avellanedae), to roślina pochodząca głównie z Ameryki Południowej. Piękne, wysokie drzewo o różowych kwiatach, które jest popularnym drzewem ozdobnym.
Ma silną korę, której wewnętrzna część jest wykorzystywana w medycynie tradycyjnej do różnych celów, w tym łagodzenia bólu, działania moczopędnego, przeciwzapalnego oraz w leczeniu infekcji candida. Z kory przygotowuje się herbatę lapacho. Aby uzyskać optymalny efekt, herbatę należy parzyć przez 8–10 minut.
Badacze zidentyfikowali kilka substancji aktywnych odpowiedzialnych za korzystne działanie na cały organizm, z których najważniejsze to lapachol i beta-lapachon. Należą one do pochodnych chinonu.
Aby zrozumieć ich działanie, przyjrzyjmy się, skąd pozyskuje się te substancje czynne. Pochodne chinonu są najbardziej skoncentrowane wewnątrz kory Pau d'arco - dlatego lepiej stosować wewnętrzną część kory (łuski) zamiast całej kory. Martwe komórki znajdują się na zewnątrz kory, ale wewnątrz, po jej obnażeniu, co znajdujemy? Mokre, świeże pnie pełne życia. Tak więc wewnętrzna część kory zawiera stare komórki drzewa oraz nowe i świeże komórki, a ta dwoistość nadaje wewnętrznej części kory jej leczniczą moc.
Pochodne chinonu mają właściwości przeciwnowotworowe i przeciwzakaźne. Działają one w interesujący sposób, pobudzając produkcję reaktywnych form tlenu - brzmi to sprzecznie z intuicją, prawda? Dotychczas uważano, że reaktywne formy tlenu są szkodliwe dla naszego organizmu, ponieważ mają działanie uszkadzające komórki. To prawda, ale uszkadzają one również komórki nowotworowe i infekcje - ponieważ komórki układu odpornościowego, jeśli chcą zwalczyć infekcję, mogą zostać zniszczone przez wolne rodniki. Zatem produkcja wolnych rodników jest procesem naturalnym, ale czy nie jest obojętne, czy wpływa tylko na szkodliwe komórki, czy także na zdrowe?
Substancje przeciwnowotworowe, które indukują produkcję wolnych rodników, stosowane w odpowiednich dawkach, wywołują jedynie śmierć komórek nowotworowych, ponieważ komórki nowotworowe już wcześniej wytwarzają większe ilości wolnych rodników, a dalsza stymulacja może doprowadzić do śmierci komórki, lecz nie spowoduje śmierci komórek zdrowych (ponieważ nasza produkcja wolnych rodników jest niższa). Z kolei antyoksydanty (przeciw wolnym rodnikom) mogą również pomagać w leczeniu raka, ponieważ mają za zadanie przeciwdziałać szkodliwym skutkom nadmiernej produkcji wolnych rodników przez komórki nowotworowe dla zdrowych komórek.
Ponadto antyoksydanty i pochodne chinonu mogą również działać na - hamować - podział komórek. To dodatkowo poszerza ich działanie przeciwnowotworowe i przeciwzakaźne.
Kora Pau d'arco wzmacnia więc układ odpornościowy w sposób, który pomaga zwalczać infekcje i komórki nowotworowe. Liczne badania wykazały, że substancja czynna beta-lapachon może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, przynosząc poprawę m.in. w raku piersi i prostaty, białaczce oraz w szeregu linii komórkowych opornych na leki. Ponadto wewnętrzna kora Pau d'arco może wspomagać leczenie wielu infekcji (takich jak candida albicans, helicobacter pylori, infekcje colostridum i inne).
Suplementy diety (płyny alkoholowe, kapsułki lub herbaty) wytwarzane z wewnętrznej kory Pau d'arco są ogólnie uważane za bezpieczne. Zostały również zarejestrowane przez FDA jako naturalny suplement diety stosowany w leczeniu raka, który może powodować poprawę stanu i redukcję objawów.
Jedynym zgłaszanym skutkiem ubocznym jest zatrucie witaminą K, które może wystąpić, ponieważ Pau d'arco zawiera prekursory witaminy K, więc jeśli stosujesz Pau d'arco, przestań przyjmować witaminę K lub skonsultuj się z lekarzem. Nie jest zalecane w czasie ciąży ani karmienia piersią bez konsultacji. Tradycyjnie zaleca się gotowanie przez 15 minut 2–3 łyżeczek (10–15) gramów kory, jednak działanie roztworu wodnego nie jest tak silne.
Bardziej skuteczna jest jego alkoholowa nalewka w postaci płynu lub kapsułek. Zaleca się 1–2 ml trzy razy dziennie lub 2–4 kapsułki po 500 mg dziennie. Należy trzymać się tych dawek, aby uniknąć działań niepożądanych. Stosować przez 6 tygodni, a następnie zrobić przerwę co najmniej 2 tygodnie.