Zdrowe starzenie się

Starzenie się jest „niestety” nieuniknionym naturalnym procesem, który prowadzi do różnych chorób, a ostatecznie do śmierci. Proces starzenia obserwuje się u wszystkich organizmów żywych (roślin i zwierząt).

Nie można mu całkowicie zapobiec, ale można spowolnić jego przebieg, łagodzić objawy i wydłużyć oczekiwaną długość życia. Jeśli zrozumiemy objawy i procesy powodujące starzenie, możemy spowolnić ten proces, wprowadzając zmiany w stylu życia - poprzez dietę, suplementację, ćwiczenia i odpowiednie zarządzanie stresem - aby bezpośrednio wpływać na przyczyny lub objawy.

Starzenie się wiąże się ze zmniejszeniem liczby komórek, spowolnieniem metabolizmu, zmianami hormonalnymi oraz uszkodzeniem komórek. Razem mogą one zmniejszać liczbę komórek nerwowych i prowadzić do odkładania się różnych białek w mózgu, co obniża pamięć i sprawność mózgu, a w ciężkich przypadkach prowadzi do choroby Alzheimera, Parkinsona i demencji.

Mogą one również powodować zmiany hormonalne - najczęściej u mężczyzn spadek męskiego hormonu płciowego testosteronu, co może prowadzić do zmniejszenia masy mięśniowej, zaburzeń seksualnych i niepłodności, a u kobiet spadek poziomu estrogenu w okresie menopauzy.

Starzenie się wpływa także na serce, ponieważ wraz z wiekiem w naczyniach krwionośnych serca pojawia się coraz więcej białka kolagenowego, a stan zapalny zwiększa tempo miażdżycy (odkładania cholesterolu i innych związków). Razem zwiększają one sztywność serca i naczyń krwionośnych. Prowadzi to do wzrostu ciśnienia krwi i tętna, a serce musi pracować ciężej niż wcześniej.

Wraz z wiekiem zmienia się również skład kości - zmniejsza się zawartość białka i wapnia - co zwiększa ryzyko osteoporozy. Zmniejsza się także ilość płynu w stawach, a wskutek ciągłego użytkowania wzrasta zużycie i uszkodzenia. 

Nerki są najbardziej widoczną częścią procesu starzenia, ponieważ z wiekiem stają się mniejsze, ich funkcjonowanie ulega pogorszeniu i nie mogą już pracować tak wydajnie jak wcześniej, co może powodować różne problemy z oddawaniem moczu.

Podobnie jak w układzie sercowo-naczyniowym, tkanki płuc z czasem mogą stawać się bardziej sztywne, a mięśnie międzyżebrowe odpowiedzialne za oddychanie mogą słabnąć, co razem obniża wydajność oddychania, zmniejsza poziom tlenu we krwi i zwiększa poziom dwutlenku węgla we krwi.

Istnieje wiele teorii starzenia się i prawdopodobnie wszystkie wymienione poniżej procesy wzajemnie ze sobą oddziałują, przyczyniając się do starzenia.

• "Program genetyczny": teoria zakłada, że maksymalny wiek jest zapisany we wszystkich organizmach żywych. Potwierdza to fakt, że w ostatnich czasach średnia długość życia wzrosła, ale maksymalny wiek w ogóle się nie zmienił. Podobnie u zwierząt maksymalny wiek właściwie się nie zmienia.
• Teoria telomerów: ten fragment DNA jest bardzo interesujący i stanowi przedmiot wielu badań, ponieważ nie koduje żadnych genów. Jednak ten fragment jest stale skracany w miarę podziału komórek, a enzym (telomeraza) próbuje temu zapobiec. Gdy obszar telomeru stanie się wystarczająco mały, komórka nie może się już dzielić. Skracanie regionu telomerowego również wiązano ze starzeniem się. Tutaj bardzo pomocny będzie ekstrakt z pestek winogron, ponieważ może stymulować enzym telomerazę, który wydłuża telomery. 
• Zmiany hormonalne: jak wspomniano powyżej, starzenie się wiąże się ze zmianami hormonalnymi, które dodatkowo nasilają proces starzenia.
• Stres oksydacyjny: wolne rodniki ze źródeł zewnętrznych (lub wewnętrznych) utleniają komórki - tracą one elektrony. W rezultacie komórka traci funkcję, staje się nieaktywna, a więc uszkodzona. Nazywa się to stresem oksydacyjnym, a uszkodzone komórki zmniejszają ich liczbę, tym samym dodatkowo nasilając skutki starzenia. Tutaj z pomocą przychodzą zioła o wysokiej zawartości przeciwutleniaczy (np. ekstrakt z pestek winogron, żeń-szeń). 
• Uszkodzenie DNA: stres oksydacyjny uszkadza również DNA, które jest kluczowym wyznacznikiem naszych indywidualnych cech i procesów zachodzących w organizmie. To z kolei, w zależności od miejsca uszkodzenia, może wpływać na wszystkie nasze komórki, powodując uszkodzenia i nieprawidłowe funkcjonowanie komórkowe.
• Teoria katastrofy błędów: komórki naszego ciała stale się dzielą - określoną liczbę razy, zależną od długości telomeru; im krótszy telomer, tym mniej razy komórka może się podzielić. Podczas podziału DNA jest kopiowane. Mogą jednak wystąpić błędy w kopiowaniu DNA, które są korygowane przez mechanizmy naprawcze. Bardzo rzadko jednak mechanizmy korekty błędów również „zawodzą”, co prowadzi do uszkodzenia komórki. 
• Teoria mitochondrialna: „małymi silnikami” komórek są tak zwane mitochondria, w których wytwarzana jest energia napędzająca komórki. Wolne rodniki mogą je również uszkadzać, co może także nasilać proces starzenia. Tutaj pomaga guarana, ponieważ może wspierać przywracanie równowagi energetycznej w komórkach (nie jest zalecana dla osób z chorobami układu krążenia ze względu na zawartość kofeiny).